Home › గోదావరి పుష్కరాలు › గోదావరి మాహాత్మ్యము › పేజీ 28 / 29

శ్రీ గోదావరి మాహాత్మ్యము – పేజీ 28

అధ్యాయం 18: గోదావరీ ప్ర దక్షి ణ విధి & తీర్థ దర్శన క్ర మము

స్కందుడు అడిగెను: "ఓ సమస్త జగదాత్మక! త్రి పురాంతకా! పరమశివా! రహస్యాలన్నింటినీ ఉపదేశించినప్పటికీ నా హృదయానికి తృప్తి కలగడం లేదు; కాబట్టి పరమ హితకరమైన మరిన్ని విశేషాలను సెలవివ్వండి. సాగరంలో సంగమించిన ఆ గౌతమీ గంగకు ప్ర దక్షి ణ ఏ విధంగా చేయాలో ఉపదేశించండి". శివుడు పలికెను: "ఓ సేనానీ! సాగర సంగమ గౌతమీ ప్ర దక్షి ణ క్ర మాన్ని చెబుతాను విను. నది ఎక్కడైతే ఉద్భవించిందో (మూల స్థా నమైన బ్ర హ్మగిరి వద్ద ) అక్కడి నుండి ఆరంభించి, ప్ర దక్షి ణ చేస్తూ మరల అదే స్థా నానికి చేరుకోవాలి; లేదా ఎక్కడ ప్రా రంభించామో తిరిగి అక్కడికే ప్ర దక్షి ణగా రావాలి.

నిత్యం ఉదయాన్నే లేచి నదీ జలాల్లో స్నానమాచరించి, నిత్యకర్మలను ముగించుకుని, కుడివైపు మార్గంలో (నదిని కుడివైపున ఉంచుకుంటూ) నడక ప్రా రంభించాలి. మధ్యాహ్నం విశ్రాంతి తీసుకుని మధ్యాహ్న సంధ్యావందనాదులు, సాయంత్రం సాయంసంధ్యలు నిర్వర్తించాలి. మార్గంలో ఇతరుల ఎండు కట్టె లను గానీ, గడ్డి పరకను గానీ తాకకూడదు, అపహరించకూడదు. నిత్యం గంగా పూజ చేస్తూ పురాణ శ్ర వణం చేయాలి; ఈ నియమంతో ప్ర దక్షి ణ చేసే భక్తు నికి లభించే పుణ్యాన్ని వర్ణించడం నా తరం కాదు! గోదావరి మూడు రకాలుగా విలసిల్లు తోంది: నాభి ప్ర దేశం వరకు ఉన్నది మధ్యమ, సాగరం వరకు ఉన్నది ఉత్త మ, కశ్యప క్షే త్రంలో ఉన్నది కనిష్ఠ .

స్కందుడు అడిగెను: 'ఓ పితా! పాపహారిణి అయిన ఆ కాశ్యపీ గంగ (కనిష్ఠ ) వద్ద ఎటువంటి పూజాది విధులు నిర్వర్తించాలో వివరించండి'. శివుడు పలికెను: 'అరుణోదయ వేళల్లో లేచి మూడు లేదా ఐదుసార్లు తీర్థ ప్ర దక్షి ణ చేయాలి. వరుణుని, కుశేశ్వరుని పూజించి, గంగకు కుడివైపున కూర్చుని అశ్వినీకుమారులను అర్చించాలి. సంగమ సమీపంలో ఉన్న నీలకంఠ మహాదేవుని, అశ్వమేధేశ్వరుని, ధనేశ్వర లింగాన్ని దర్శించి పూజించాలి. సర్వకామప్ర దుడైన త్రి సంధ్యేశ్వరుని, భువనేశ్వరుని, కపిల-జ్ఞా తకేశ్వరుని, కార్తి కేయస్వామిని దర్శించి, త్ర యంబకేశ్వర పూజ చేసి, పిప్పలేశ్వర, గోవర్ధ నేశ్వర, పితృతీర్థంలోని పిత్రే శ్వరులను స్తు తించాలి.

పశ్చిమవాహిని గంగా సంగమంలో ఉన్న గరుడేశ్వరుని, జగదాంబ గంగాదేవిని పూజించి కశ్యప సంగమానికి చేరుకోవాలి. అక్కడ శివధ్యానంతో స్నానమాచరించి, త్రి పథగామిని అయిన గంగను సర్వోపచారాలతో పూజించి ఇలా స్తు తించాలి: 'ఓ గంగాభవాని! నీ అనంత దివ్య వైభవాన్ని తెలుసుకొనుట ఎవరికీ సాధ్యం కాదు; సాక్షా త్తు పార్వతీదేవిని తన వామాంగంలో ఉంచుకున్న పరమశివుడు సైతం నిన్ను భక్తి తో తన శిరస్సుపై మోస్తు న్నాడు. సంసార తాపాలతో దహించుకుపోతున్న మానవులను ఉద్ధ రించే ఓ గోదావరీ దేవీ! నీకు నమస్కారము'.

ఆ విధంగా స్తు తించి, నదీ దక్షి ణ తీరాన్ని ఆశ్ర యించి స్నానానంతరం కుడివైపు మార్గంలో సాగిపోవాలి. మొదట బోధిని తీరాన స్నానం చేసి బోధేశ్వరుని దర్శించి, పితృదేవతలను తృప్తి పరచాలి. ఆ తర్వాత వరిక, గంగాదేవి, అష్టా దశభుజ సురేశ్వరి, చక్ర తీర్థ చక్రే శ్వర మహాదేవుడు, మహావిష్ణు వు, సూర్యభగవానుడు, సంగమేశ్వరుడు, రామేశ్వరుడు, ప్ర యాగ శివలింగము, మత్త భైరవుడు, నాగతీర్థ నాగేశ్వరుడు, అహల్యా సంగమేశ్వరుడు, రుద్రే శ్వరులను అర్చించాలి. అనంతరం గౌతమేశ్వరుని ప్ర ణమిల్లి , కేతకేశ్వర, కనఖలేశ్వర, కాంచనేశ్వర, ఇంద్రే శ్వర, త్రి పురేశ్వర, కేదారేశ్వర, నృసింహేశ్వరులను దర్శించి పూజించాలి.

సమాధి నిష్ఠ తో—'ఓ దేవీ! కుశావవర్త క్షే త్రంలో ముక్తి ప్ర దాయకమైన ఈ ప్ర దక్షి ణను నీ సముఖంలో సంపూర్ణం చేశాను, దీనిని పరిపూర్ణం చేయుము' అని ప్రా ర్థించాలి. అనంతరం స్వగృహానికి చేరి బ్రా హ్మణ పూజ చేసి, ప్ర దక్షి ణా పరిపూర్ణా ర్థం దీపదానం చేయాలి. గ్రా మ బ్రా హ్మణులను అన్నపానాలతో తృప్తి పరిస్తే అతుల్య పుణ్యఫలాలు లభిస్తా యి. ఈ దివ్య ప్ర దక్షి ణ సాగర పర్యంతం ప్ర దక్షి ణ చేసినంత మహా ఫలాన్ని ప్ర సాదిస్తుంది. బ్రా హ్మణ తపోవృక్షం నుండి ఉద్భవించి, ముల్లో కాలను పవిత్రం చేస్తూ , పాపాలను నశింపజేసే గంగాదేవి మిమ్ములను సర్వదా రక్షించుగాక!

ఈ పవిత్ర చరితాన్ని పఠించినా, విన్నా పరమశివుని సన్నిధిలో శాశ్వతంగా నివసిస్తా రు' ".

ఇతి శ్రీ స్కంద పురాణే శంకర-స్కంద సంవాదే గోదావరీ ప్ర దక్షి ణా మాహాత్మ్యో నామ అష్టా దశోఽధ్యాయః సమాప్తః.