Home › గోదావరి పుష్కరాలు › గోదావరి మాహాత్మ్యము › పేజీ 16 / 29

శ్రీ గోదావరి మాహాత్మ్యము – పేజీ 16

అధ్యాయం 12: అరుణా-వరుణా సంగమం & కపాలేశ్వర లింగోత్పత్తి

శివుడు పలికెను: "ఓ స్కందా! భూమండలంలో సముద్ర పర్యంతం ఉన్న సమస్త తీర్థా లు సింహరాశిలో గురుడు ఉన్నప్పుడు అహల్యా తీర్థంలోకి తరలివస్తా యి. అహల్యా సంగమంలో స్నానమాచరించి గోదానం చేసేవాడు యమద్వారాన్ని ఎన్నటికీ చూడడు. అక్కడ శ్రా ద్ధం ఆచరించే భక్తు ని పితృదేవతలు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తు లై ఉంటారు. అలాగే గోదావరీ సంగమంలో ఉన్న గోవర్ధ న తీర్థం కూడా అపార పుణ్యాన్నిచ్చేది; అక్కడ గోహత్యా పాతకం సైతం సమసిపోతుంది. సాక్షా త్తు శ్రీ మహావిష్ణు వునకు పరమ ప్రి యమైన చంద్ర తీర్థం కూడా అత్యంత శ్రే ష్ఠ మైనది; అక్కడ స్నానం చేసినవారు విష్ణు ధామానికి చేరుకుంటారు.

గోదావరికి అత్యంత సమీపంలో ఉన్న నాసిక్ తీర్థం నాసిక (ముక్కు) ఉపమానంతో విలసిల్లే పరమ పవిత్ర క్షే త్రం; అక్కడ కపాలేశ్వరుడు అనే పేరుగల పరమశివుని దివ్యలింగం కొలువై ఉన్నది. అరుణ, వరుణ అను రెండు నదుల మధ్య గోదావరి ప్ర వహించే ఆ ఒక్క క్రో సు విస్తీ ర్ణంగల తీర్థం సాక్షా త్తు వారణాసి (కాశీ) క్షే త్రం కంటే కూడా శ్రే ష్ఠ మైనది! లోకోపకారార్థం గోదావరి ఉత్త ర తీరంలో ప్ర తిష్ఠింపబడిన సర్వేశ్వరుని అర్చించిన మానవులకు అనంత పుణ్యఫలాలు లభిస్తా యి. ఓ కుమారా! ఆ పరమ పవిత్ర క్షే త్రా న్ని ఎన్నడూ విడిచిపెట్ట వద్దు ; మహర్షు లకు సైతం దుర్ల భమైన ఆ పుణ్యభూమిలో బ్రా హ్మణులకు సమర్పించే ఒక్క దానం లక్ష రెట్ల పుణ్యాన్ని ప్ర సాదిస్తుంది.

అరుణ-వరుణల నడుమ గంగాజలంలో స్నాన-పానాలు ఆచరించినవారు బ్ర హ్మహత్యా పాతకం నుండి కూడా విముక్తు లవుతారు. దక్షి ణాభిముఖంగా ప్ర వహించే గోదావరి యందు దానం చేయడం అత్యంత దుర్ల భమైనది. కాలిందీ (యమునా) నది పశ్చిమ భాగంలో పవిత్ర మైనదిగా, భాగీరథీ గంగ ఉత్త ర విభాగంలో పవిత్ర మైనదిగా ప్ర సిద్ధి చెందాయి. తూర్పు ముఖంగా ప్ర వహించే పయోష్ణి , దక్షి ణాభిముఖంగా ప్ర వహించే గోదావరి అత్యంత దుర్ల భ పుణ్యప్ర దాలు. అరుణా నది, సరస్వతీ సంగమ స్థా నంలో మూడు పగళ్ళు స్నానమాచరించి, మూడు రాత్రు లు ఉపవాసం ఉండుట వలన సాక్షా త్తు నేను కూడా సిద్ధి ని పొందిన పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతాను విను; దీనిని విన్నంతనే బ్ర హ్మహత్య చేసినవాడు కూడా పాపవిముక్తు డవుతాడు.

పూర్వం బ్ర హ్మదేవుని ఐదవ శిరస్సును ఖండించినప్పుడు, ఆ బ్ర హ్మకపాలపు ఎముక నా పవిత్ర హస్తా నికి అంటిపెట్టు కుని ఉండిపోయింది. దానిని వదిలించుకోవడానికి ఎన్నో యజ్ఞా లు చేసినప్పటికీ అది నా చేతిని వీడి కింద పడలేదు. ఆ బ్ర హ్మశిరస్సును వదిలించుకోవడానికై నేను సముద్ర పర్యంతం ఉన్న సకల తీర్థా లలో స్నానాలు చేశాను, అనేక దివ్య క్షే త్రా లను దర్శించి స్పర్శించాను; అయినప్పటికీ అది తొలగిపోలేదు. చివరకు నేను అరుణా-వరుణా నదుల సంగమ స్థా నానికి చేరుకున్నాను. ఆ దివ్య తీర్థంలో స్నానమాచరించిన మరుక్ష ణమే, ఆ తీర్థ పుణ్య ప్ర భావం వలన ఆ బ్ర హ్మకపాలం నా చేతి నుండి విడివడి కిందపడిపోయింది; నేను బ్ర హ్మహత్యా పాతకం నుండి సంపూర్ణంగా విముక్తు డనయ్యాను!

స్వయంభువ మనువు కూడా ఈ క్షే త్రా న్ని విడిచి ఇతర తీర్థా లకు వెళ్ళవలసిన అవసరం లేదని ప్ర వచించాడు. ఆ సంగమ స్థా నంలోనే నేను స్వయంగా 'కపాలేశ్వరుడు' అనే దివ్య లింగ స్వరూపాన్ని ప్ర తిష్ఠించాను. అరుణా-వరుణా క్షే త్రంలో ఆ లింగాన్ని పూజించినవారు బ్ర హ్మహత్య నుండి విముక్తు లవుతారు; అక్కడ శ్రా ద్ధం ఆచరించినవారు నేరుగా స్వర్గా న్ని అధిరోహిస్తా రు. ఓ స్కందా! అక్కడ స్నానమాచరించి ఆమరణాంత నిరాహార వ్ర తాన్ని (అనశన వ్ర తం) ఆచరించేవాడు ప్ర ళయకాలం వరకు బ్ర హ్మలోకం నుండి చ్యుతి చెందడు.

అరుణా-వరుణా సంగమంలో దేహత్యాగం చేసే మానవుడు కోటి కల్పాల పాటు రుద్ర లోకంలో నివసిస్తా డు. సింహస్థ గురుడు చంద్రు ని గృహంలో (కర్కాటక నవాంశ లేదా చంద్ర యుతిలో) ఉన్నప్పుడు అక్కడ శ్రా ద్ధం చేస్తే సమస్త కులం ఉద్ధ రింపబడుతుంది. అలాగే సోమవారంతో కూడిన సింహస్థ కాలంలో కపాలేశ్వర దర్శనం, పంచవటీ దర్శనం, గోదావరీ స్నానం ఆచరిస్తే జన్మజన్మాంతరాల పాపాలు నిస్సందేహంగా భస్మమైపోతాయి. అక్కడ అత్యంత సూక్ష్మ పరిమాణంలో బంగారాన్ని దానమిచ్చినా, కురుక్షే త్రంలో చేసిన దానం కంటే నూరు రెట్ల అధిక ఫలం దక్కుతుంది.

పంచవటిలో గానీ, అరుణా-వరుణా సంగమంలో గానీ సమర్పించే దానాలకు నూరు రెట్ల పుణ్యం లభిస్తుంది. ప్ర యాగ వటవృక్షం వెలసిన మూల స్థా నంలో దానధర్మాలు ఆచరిస్తే అక్ష యమైన కీర్తి ప్ర తిష్ఠ లు లభిస్తా యి. ఓ స్కందా! ఆ విధంగా గోదావరి ఆవిర్భావం, గౌతముడు గోదావరిని భూమిపైకి తెచ్చిన సమస్త వృత్తాంతాన్ని నీకు వినిపించాను; దీనిని స్మరించినంతనే మానవులకు పరమ శ్రే యస్సు కలుగుతుంది. అరుణా-వరుణల దిగువన కుశావవర్తం, పద్మనగరం, ప్ర తిష్ఠా నపురం, అబ్జ కం, గంగాసాగర సంగమాలు ఉన్నాయి. మొదట గోదావరీ గంగలోను, అనంతరం భాగీరథీ నదిలోను స్నానమాచరించినవారి నరక హేతువైన సమస్త దుష్కర్మలు కాలి బూడిదవుతాయి.

గంగ, గోదావరి, రేవ (నర్మద) అను ఈ మూడు నదులు సాక్షా త్తు ముక్తి ప్ర దాయినులు; అలాగే గోదావరి, వేణిక, భాగీరథులు అత్యంత శ్రే ష్ఠ మైనవి. గ్ర హణ సమయాలలో, ఉత్త రాయణ, దక్షి ణాయన